ಆಮ್ಚ್ಯಾ ದೊಳ್ಯಾಂ ಮುಕಾರ್ ಸಧಾಂ ದಿಸ್ಚ್ಯಾ ಆನಿ ಮನ್ಶ್ಯಾ ಬರಾಬರ್ಕ ಸಲ್ಯಾಚ್ ಫಿಕಿರೆವಿಣೆ ಜಿಯೆವ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಮುಯಾಂಚಿ ಕಥಾ, ಮನಿಸ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಾಂತ್ ಆಯಿಲ್ಲ್ಯಾಚ್ಯಾಕೀ ಪಯ್ಲೆಂಚಿ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್. ಮುಯಾಂಚಿ ಶಿಸ್ತ್ ಆನಿ ಖಾಣ್ ಜಗವ್ನ್ ದವರ್ಚಿ ಬುದ್ವಂತ್ಕಾಯ್ ಪಳೆವ್ನ್, ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ಆಪ್ಣೆಂಯ್ ಕಷ್ಟಾಂ ವೆಳಾರ್ ಗರ್ಜೆಕ್ ಖಾಣ್-ವೊರ್ವಿ ಜಗವ್ನ್ ದವರ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣ್ ಭೊಗ್ಲ್ಲೆಂ ಆಸೊಂಕೀ ಪುರೊ. ಎಕಾ ರಿತಿರ್, ಮುಯಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಆಮಿ ಜಾಯಿತ್ತೆಂ ಶಿಕ್ಚೆಂ ಆಸಾ. ಮುಯಾಂಚಿ ಶಿಸ್ತ್ ಮನ್ಶ್ಯಾ ಥಂಯ್ ಆಸ್ಲ್ಲಿ ತರ್, ಎಕಾಮೆಕಾ ಝಗ್ಡಿಂ ಮ್ಹಳ್ಳಿಂ ಜಾತಿಂನಾಂತ್ ತೆಂ ಖಂಡಿತ್. ಆಪ್ಣಾಕ್ ಮೆಳ್ಲ್ಲೆಂ ಖಾಣ್ ತಾಣಿಂ ಆಪ್ಣೆ ಜಾವ್ನ್ ಖಾವ್ನ್ ಮುಗ್ದುಂಚ್ಯಾ ಬದ್ಲಾಕ್, ಪಾಟಿಂ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಮಾಟ್ಯಾಂತ್ ವ್ಹರುನ್ ಸರ್ವಾಂಕ್ ಮೆಳಾಸಾರ್ಕೆಂ ಜಗವ್ನ್ ದವರ್ಚಿ ರೀತ್, ಎಕಾಮೆಕಾಚಿಂ ಮಾಸಾಂ ಖಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ಲಜೆಕ್ ಘಾಲ್ಚೆ ತಸಲಿ.
ಮುಯಾಂನಿ ಧರ್ನಿಂತ್ ಪೊಕೊರ್ನ್ ಕರ್ಚ್ಯಾ ಮಾಟ್ಯಾಂ ವರ್ವಿಂ, ರಯ್ತಾಂಚ್ಯಾ ಗಾದ್ಯಾಂ-ಬಾಟಾಂನಿ, ಮಾತಿಯೆಂತ್ ಆಮ್ಲಜನಕ್ ಭರ್ಸಾತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ರಯ್ತಾಂಕ್ ಫಾಯ್ದ್ಯಾಚೆಂ ತರೀ, ಮುಯಾಂನಿ ತಾಂಚ್ಯಾ ಖಾಣ್ ಜಗವ್ನ್ ದವರ್ಚ್ಯಾ ಸ್ವಭಾವಾಕ್ ಲಾಗೊನ್ ಕರ್ಚಿ, ತ್ಯಾಚ್ರಯ್ತಾಚ್ಯಾ ಬೆಳ್ಯಾಚಿ ದೆಸ್ವಾಟ್ ಮಾತ್ರ್, ರಯ್ತಾಚ್ಯಾ ರಾಗಾಕ್ ಕಾರಣ್ ಜಾತಾ. ಮುಯೊ ಘಡಿಯೆನ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಸಂತಾನ್ ವಾಡಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾತ್ ತೆಂ ರಯ್ತಾಚ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯಾಂಕ್ ಚಡಿತ್ ತಿಕ್ಸಾಣ್ ದಿತಾ. ತಶೆಂ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಗೆಲ್ಯಾರ್, ಸಕ್ಕಡ್ ಮುಯೊ ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ಬಾದಕ್ ಹಾಡ್ಚೆ ತಸಲ್ಯೊ ನ್ಹಯ್ ತರೀ, ಥೊಡ್ಯೊ ಜಾತಿ ಸಂಸಾರಾರ್ ಭಾರಿಚ್ ದೆಸ್ವಾಟೆಕ್ ಕಾರಣ್ ಜಾಲ್ಯಾತ್ ಆನಿ ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ಕಂಗಾಲ್ ಕರುಂಕ್ ಪಾವ್ಲ್ಯಾತ್. ಅಸಲ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾ ಮುಯಾಂಚಿ ಮಾಹೆತ್ ದಿಂವ್ಚೆಂ ಪ್ರೇತನ್ ಹ್ಯಾ ಲೇಖನಾಂತ್ ಕೆಲಾಂ.
ಆಮಿ ಹುಂಬ್ಲೆ (Weaver ant) ಮ್ಹಣ್ ಒಳ್ಕೊಂಚ್ಯಾ ಮುಯಾಂಕ್, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ್ ನಾಂವ್- ಒಯ್ಕೊಫಿಲಾ ಸ್ಮರಡೀನಾ (Oecophylla smaragdina). ಹಿ ಜಾತ್ ಚಡಾವತ್ ಜಾವ್ನ್ ಖೊಲೆ ರೆವ್ಡಾವ್ನ್ ಘೊಂಟೆರ್ ಬಾಂದ್ಚ್ಯಾಂತ್ ಹುಷಾರ್. ಹ್ಯಾ ಹುಂಬ್ಲ್ಯಾಂಚಿ ಲಾಂಬಾಯ್ 8 ಥಾವ್ನ್10 ಮಿಲಿಮೀಟರ್. ಹುಂಬ್ಲೆ ಚಾಬ್ಲೆ ತರ್, ಚಾಬ್ಚ್ಯಾ ಸಂಗಿಂ ತಾಣಿಂ ಉಸ್ಳಾಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಫೊರ್ಮಿಕ್ ಎಸಿಡಾಕ್ (formic acid) ಲಾಗೊನ್, ಬರೆಂಚ್ ಹುಲ್ಪತಾ. ತರಿಪುಣ್ ಅಸಲ್ಯಾ ಹುಂಬ್ಲ್ಯಾಂನಿ, ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ಚಡ್ ಕಾಂಯ್ ವಿರಾರಾಯ್ ದಿಲ್ಲೆಂ ವಾಚುಂಕ್ ಮೆಳನಾ.
ಹುಂಬ್ಲೆ(Weaver ant)
ತಶೆಂಚ್ ಆನ್ಯೇಕ್ ವರ್ಗಾಚ್ಯೊ, ಹುಂಬ್ಲ್ಯಾಂ ವರ್ನಿ ಚಿಕ್ಕೆ ಲ್ಹಾನ್ ಆಸೊನ್ ಹುಂಬ್ಲ್ಯಾಂಬರಿಚ್ ದಿಸ್ಚ್ಯೊ, ‘ರೆಡ್ಇಂಪೊರ್ಟೆಡ್ಫಯರ್ಏಂಟ್ಸ್’ (Red Imported Fire Ants – Solenopsis invicta) ನಾಂವಾಚ್ಯೊ ಮಾರೆಕಾರ್ ಮುಯೊ, ಸಂಸಾರಾಚ್ಯೆರ್ ಭಾರಿಚ್ ತಕ್ಲೆ ಫಡಾಪಡಿಚ್ಯೊ ಜಾಲ್ಯಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಅಜಾಪ್ ಜಾಯ್ತ್.
ಉಜ್ಯಾ ಮುಯೊ (Red Imported Fire Ants)
3 ಥಾವ್ನ್ 6 ಮಿಲಿಮೀಟರಾಂ ತಿತ್ಲ್ಯೊ ಲಾಂಬ್ ಆಸ್ಚ್ಯೊ ಹ್ಯೊ ‘ಉಜ್ಯಾ ಮುಯೊ’ ಚಾಬ್ಲ್ಯೊ ತರ್, ಉಜ್ಯಾನ್ ಹುಲ್ಪಲ್ಲ್ಯಾಚೊ ಅನ್ಭೋಗ್ ಜಾತಾ ದೆಕುನ್ ಹೆಂ ನಾಂವ್ ದಿಲಾಂ. ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂಚೊ ಉದೆವ್ ಜಾಲ್ಲೊ, ದಕ್ಶಿಣ್-ಅಮೆರಿಕಾಂತ್. ದರ್ಯಾ-ತಾರ್ವಾಂ ಮುಕಾಂತ್ರ್, ವೊರ್ವಿ ಆನಿ ಹೆರ್ ವಸ್ತುಂಚೊ ವೆವ್ಹಾರ್ ಚಲ್ಚ್ಯಾ ಸಂಗಿಂ, ಹ್ಯೊ ಮುಯೊ ಹೆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂನಿ ರಿಗ್ಲ್ಯೊ ಆನಿ ಸರ್ಕಾರಾಂಕ್ ತಕ್ಲೆ ಫಡಾಪಡಿಚ್ಯೊ ಜಾಲ್ಯೊ.
ತಶೆಂ ಮನ್ಶ್ಯಾಕುಳಾಕ್ ತಕ್ಲೆ ಫಡಾಪಡಿಚ್ಯೊ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಮುಯಾಂಚ್ಯೊ ಹೆರ್ ಜಾತಿಯೀ ಆಸಾತ್:
1. ದಕ್ಶಿಣ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಥಾವ್ನ್ಆಯಿಲ್ಲಿ, ’ಆರ್ಜೆಂಟಿನಾಚಿ ಮೂಯ್’ (Argentine Ant – Linepithema humile), ‘ಉಜ್ಯಾ ಮುಯಾಂ’ ಬರಿಚ್ ದೆಸ್ವಾಟೆಕ್ ಕಾರಣ್ ಜಾಲ್ಯಾ. ಹ್ಯೊ ಮುಯೊ ಧರ್ನಿ ಪಂದಾಕ್, ಕಿಲೊಮೀಟರಾಂ ಲಾಂಬಾಯೆಕ್ ಮಾಟಿಂ ಖೊಂಡೊನ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಭಿರೆಂ ವಾಡಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾತ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್, ಎಕ್ರ್ಯಾಂಗಟ್ಲ್ಯಾ ಸುವಾತೆಂನಿ, ಬೆಳ್ಯಾಚಿ ದೆಸ್ವಾಟ್ ಜಾತಾ. ಹ್ಯೊ ಚಾಬ್ಕೊರ್ ಮುಯೊ ನ್ಹಯ್ ತರೀ, ಬೆಳ್ಯಾಚ್ಯೆರ್ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಘರಾಂಚ್ಯಾ ರುಕಾಡಾಚ್ಯಾ ಇಡ್ಯಾಂನಿ ರಿಗೊನ್ ತಾಂಚೆ ಘೊಂಟೆರ್ ಬಾಂದುನ್, ಘರಾಂಚ್ಯಾ ದೆಸ್ವಾಟೆಕೀ ಕಾರಣ್ ಜಾಲ್ಯಾತ್.
ಆರ್ಜೆಂಟಿನಾಚಿ ಮೂಯ್ (Argentine Ant)
2. ಆಫ್ರಿಕಾಚಿ ‘ಫಾರಾವೊ ಮೂಯ್’ (Pharaoh Ant – Monomorium pharaonis). ಹ್ಯೊ ಬಾರೀಕ್ ತಾಂಬ್ಡ್ಯೊ ಮುಯೊ, ಸಂಸಾರಾರ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾನ್ ವಿಸ್ತಾರ್ಲ್ಯಾತ್ ಆನಿ ಚಡಾವತ್ ಜಾವ್ನ್ ಘರಾಂ ಭಿತರ್ಲ್ಯಾ ಊಬ್ ವಾತಾವರಣಾಂತ್ ತಾಂಚೆ ಘೊಂಟೆರ್ ಬಾಂದ್ತಾತ್. ಆಸ್ಪತ್ರ್ಯಾಂನಿ, ಖಾಣಾಚ್ಯಾ ಉದ್ಯಮಾಂನಿ, ಶಾಳಾಂನಿ ಆನಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ್ ಘರಾಂನಿ ಹ್ಯೊ ಮುಯೊ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ತಾತ್ ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂಚೆಂ ನಾಸ್ ಕರುಂಕ್ ಕೊಣ್ಂಚ್ ಸಕೊಂಕ್ ನಾಂತ್. ಅಸಲ್ಯೊ ಮುಯೊ, ಕಸಲ್ಯಾಯೀ ಮೆಡಿಕಲ್ ನಳಿಯಾಂನಿ ವಾ ಖಾಣಾಚ್ಯಾ ಪೆಕೆಟಿನಿ ರಿಗೊಂಕ್ ಸಕ್ತಾತ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್, ತಾಂಚೆ ವರ್ವಿಂ ಸಂಸರ್ಗ್(infections) ಜಾಂವ್ಚಿ ಸಾಧ್ಯತಾ ಚಡ್ಲ್ಯಾ.
ಫಾರಾವೊ ಮೂಯ್(Pharaoh Ant)
3. ’ಆಚಾರಿ ಮೂಯ್’ (Carpenter Ant – Camponotus spp.). ಹ್ಯೊ ಮುಯೊ ರುಕಾಡಾಚ್ಯಾ ಮಾಟ್ಯಾಂನಿ ಆನಿ ಸಂಧಾಂನಿ ವಸ್ತಿ ಕರ್ತಾತ್. ವಾಳ್ಯೆಬರಿ ಹ್ಯೊ ಮುಯೊ ರುಕಾಡ್ ಖಾಯ್ನಾಂತ್ ತರೀ, ಆಪ್ಲೆಂ ಠಾಣೆಂ ವ್ಹಡ್ ಕರ್ಚ್ಯಾ ವಾಟೆನ್, ಘರಾಂತ್ಲೆಂ ರುಕಾಡ್ ಪೊಕೊರ್ತಾತ್ ಆನಿ ಘರ್ಚ್ಯಾಂಕ್ ಕಳಿತ್ ನಾಸ್ತಾನಾಂಚ್ ಘರಾಂಚ್ಯೆ ದಾರ್ವಂತ್ ವಾ ಪಕ್ಕಾಸೆ ಅಸ್ಕತ್ ಕರ್ತಾತ್. ಖಂಯ್ ಪುಣಿ ಘರಾಂತ್ಲೆಂ ಉದಕ್ ಪಾಜ್ರೊನ್, ಉದ್ಕಾಚ್ಯಾ ಶೆಳಿಕ್ ಲಾಗೊನ್ ಮೋವ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ರುಕಾಡಾಂತ್ ತಾಂಕಾಂ ಪೊಕ್ರುಂಕ್ ಸುಲಭ್ ಜಾತಾ. ಹಾಂಚೊ ಸಂಖೊ ವಾಡೊಂಕ್ ಸೊಡ್ಲೊ ತರ್, ಕ್ರಮೇಣ್ ಘರ್ ಕೊಸ್ಳೊಂಕೀ ಸಾಧ್ಯ್ ಆಸಾ.
ಆಚಾರಿ ಮೂಯ್ (Carpenter Ant)
4. ‘ಪಿಶ್ಯೊ ಮುಯೊ’ ವಾ ‘ಹುರ್ನಾಂ’ (Crazy Ants – Nylanderia spp.). ದಕ್ಶಿಣ್-ಅಮೆರಿಕಾಂತ್, ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನಾಂತ್ ಆನಿ ಏಶಿಯಾ ಖಂಡಾಚ್ಯಾ ಥೊಡ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂನಿ, ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂನಿ ವಿರಾರಾಯ್ ದಿಲ್ಯಾ. ಹ್ಯೊ ಚಾಬ್ಕೊರ್ ಮುಯೊ ನ್ಹಯ್ ತರೀ, ಹಾಂಚೆಂ ಭಿರೆಂ ಘಡಿಯೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ್ತಾ ಆನಿ ವಸ್ತಿ ಕರುಂಕ್, ಏರ್-ಕಂಡಿಶನರಾಂ, ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್-ಬ್ರೇಕರಾಂ, ಕಂಪ್ಯೂಟರಾಂ ತಸಲ್ಯಾ ವಸ್ತುಂ ಭಿತರ್ ರಿಗ್ತಾತ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್, ತ್ಯೊ ವಸ್ತು ಪಾಡ್ ಜಾವ್ನ್ಜಾಂವ್ಚೊ ನಷ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ಚೊ ನ್ಹಯ್.
ಪಿಶಿ ಮೂಯ್(Crazy Ant)
5. ’ʼಬುಲ್ಡೊಗ್ಮೂಯ್’ (Bulldog Ant – Myrmecia spp.). ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಚಿ ಹಿ ಮೂಯ್, ಬರಿಚ್ ಜಬ್ಬೊರ್ ಮೂಯ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಹ್ಯೊ ಮುಯೊ 25 ಮಿಲಿಮೀಟರಾಂಯಿತ್ಲ್ಯೊ ಲಾಂಬ್ ಜಾತಾತ್ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಪಂಗಡ್ ಜಾವ್ನ್ ಖಾಣ್ ಸೊಧ್ಚ್ಯಾ ಬದ್ಲಾಕ್, ಎಕ್ಸುರ್ಯೊಚ್ ವೆತಾತ್. ತ್ಯೊ ಚಾಬ್ಲ್ಯಾರ್ ಥೊಡ್ಯಾಂಕ್ ಎಲರ್ಜಿಕ್ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಂತ್ ಪಡ್ಚಿ ಪರಿಗತ್ ಉಬ್ಜತಾ.
ಬುಲ್ಡೊಗ್ ಮೂಯ್ʼ (Bulldog Ant)
ಉಜ್ಯಾ ಮುಯಾಂಚ್ಯೊ ಮುನ್ನಾಯೊ:
ಸಂಸಾರಾರ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಮುಯಾಂಚ್ಯಾ ಹಜಾರೊಂ ಜಾತಿಂ ಪಯ್ಕಿ, ‘ಉಜ್ಯಾ ಮುಯೊ’ ಮನ್ಶ್ಯಾಕ್ ಅಪಾಯ್ ಕರ್ಚ್ಯಾ ಸಂಗಿಂ, ಚಡ್ ದೆಸ್ವಾಟೆಕ್ ಕಾರಣ್ ಜಾಲ್ಯಾತ್ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ಹ್ಯೊ ಖಂಚ್ಯಾಯೀ ಹವ್ಯಾಕ್ ಹೊಂದ್ವೊಂಕ್ ಸಕ್ತಾತ್, ತ್ವರಿತಾಯೆನ್ ತಾಂಚೊ ಸಂಖೊ ವಾಡಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾತ್ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಕಸಲಿಂ ರಾಸಾಯನಾಂ ವಾಪರ್ಲ್ಯಾರಿ ನಾಸ್ ಕರುಂಕ್ ಭಾರಿಚ್ ಕಷ್ಟಾಂಚ್ಯೊ ಜಾಲ್ಯಾತ್.
2 ಥಾವ್ನ್ 6 ಮಿಲಿಮೀಟರಾಂ ತಿತ್ಲ್ಯೊ ಲಾಂಬ್ ಆಸ್ಚ್ಯೊ ಹ್ಯೊ ಮುಯೊ, ಹುಂಬ್ಲ್ಯಾಂಬರಿ ಎಸಿಡ್ ಉಸ್ಳಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಬದ್ಲಾಕ್, ಕಾತಿಕ್ ಚಾಬೊನ್ ಧರುನ್, ಪೊಟಾಚ್ಯಾ ಪೊಂತಾರ್ ಆಸ್ಚಿ ಆಪ್ಲಿ ವಿಕಾಚಿ ಖೊಂಚ್ ರಿಗಯ್ತಾತ್. ತಿ ಖೊಂಚ್ ರಿಗ್ಲ್ಲೆಕಡೆನ್, ಉಜ್ಯಾನ್ ಹುಲ್ಪಾಲ್ಲೊ ಅನ್ಭೋಗ್ ಜಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಸಂಗಿಂ, ರೊಂತೆಯೀ ಉದೆತಾತ್. ಉಪ್ರಾಂತ್ ತ್ಯಾ ರೊಂತ್ಯಾಂನಿ ಪೂ ಜಾತಾ. ಎಲರ್ಜಿ ಆಸ್ಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಹೆಂ ವೀಕ್, ಥೊಡೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಂತ್ ಪಡೊಂಕ್ ಕಾರಣ್ ಜಾಲಾಂ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಚಡ್ ಮುಯೊ ಚಾಬ್ಲ್ಲ್ಯಾ ಸಂದರ್ಭಾಂನಿ, ವೀಕ್ ಚಡ್ ಜಾವ್ನ್ ಜೀವ್ಯೀ ಗೆಲ್ಯಾತ್ ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ, ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂಚೆಂ ನಾಸ್ ಕರುಂಕ್ ಸಂಸಾರಾರ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾನ್ ಸಾಧನ್ ಕರುನ್ ಆಸಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಖಬ್ರೆಂತ್ ಸಾರ್ ಆಸಾ.
ಚಡಾವತ್ ಜಾವ್ನ್ ಧರ್ನಿ ಪಂದಾ ಜಿಯೆಂವ್ಚ್ಯೊ ಹ್ಯೊ ಮುಯೊ, ಮಾತಿ ಪೊಕೊರ್ನ್ ರೊಳ್ಣಿಬರಿ ಉಬಿ ಕರ್ತಾತ್ ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಮಾತಿಯೆ ಪಂದಾಕ್ ಆಪ್ಲಿ ವಸ್ತಿ ಕರ್ತಾತ್. ಹ್ಯಾ ರೊಳ್ಣಿ ಪಂದಾಕ್ ಥೊಡಿಶಿಂ ಮಾಟಿಂ ಪೊಕೊರ್ತಾತ್ ಆನಿ ಆಪ್ಲೆಂ ಸಂತಾನ್ ವಾಡೊಂಕ್ ಜಾಗೊ ಕರ್ತಾತ್. ಬಾರಿಚ್ ವೆವಸ್ಥಿತ್ ಥರಾನ್ ಜಿಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂ ಮಧೆಂ, ಥೊಡೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ಎಕ್ಲಿ ರಾಣಿ ಆಸ್ತಾ ತರ್, ಥೊಡೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ಸಭಾರ್ ರಾಣಿಯೊಯೀ ಆಸ್ತಾತ್. ಏಕ್ ರಾಣಿ ದಿಸಾಕ್ ದೇಡ್ ಹಜಾರಾ ವಯ್ರ್ ಪಿಲಾಂ ದವರ್ತಾ ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ, ಸಭಾರ್ರಾಣಿಯೊ ಆಸ್ಲ್ಯೊ ತರ್ ತಾಂಚೆಂ ಭಿರೆಂ ಕಿತ್ಲ್ಯಾ ತ್ವರಿತಾಯೆನ್ ವಿಸ್ತಾರಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಆಮಿ ಅಂದಾಜ್ ಕರ್ಯೆತ್.
ದಕ್ಶಿಣ್ ಅಮೆರಿಕಾಚ್ಯಾ, ಆರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಆನಿ ಬ್ರೆಝಿಲಾಂತ್ ಮಾತ್ರ್ ಆಸ್ಲ್ಲ್ಯೊ ಹ್ಯೊ ಉಜ್ಯಾ ಮುಯೊ, ವಿಸಾವ್ಯಾ ಶೆಕ್ಡ್ಯಾ ಪರ್ಯಾಂತ್ ಹೆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂಕ್ ಪಾವೊಂಕ್ ನಾತ್ಲ್ಲ್ಯೊ. 1930 ಇಸ್ವೆ ಉಪ್ರಾಂತ್, ರಾಷ್ಟ್ರಾಂ-ರಾಷ್ಟ್ರಾಂ ಮಧೆಂ ವೆಪಾರ್-ವೈವ್ಹಾಟ್ ಚಡೊನ್ ಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಸಂಗಿಂ, ದರ್ಯಾ ತಾರ್ವಾಂಚೊ ಸಂಚಾರ್ ಚಡ್ಲೊ ಆನಿ ವಸ್ತುಂಚೊ ಸಾಗಾಟ್ ಜಾತಾನಾ, ಲಾಭಾಚ್ಯಾ ಆಶೆಕ್ ಲಾಗೊನ್, ಎಕಾ ದೇಶಾಚ್ಯೊ ಮಾರೆಕಾರ್ ಜೀವಿ ವಾ ಕ್ರಿಮಿ ಹೆರ್ ದೇಶಾಂಕ್ ಪಾವಾನಾತ್ಲ್ಲೆಬರಿ ಚತ್ರಾಯ್ ಘೆಜೆ ಜಾಲ್ಲಿ ಭಾರಿಚ್ ಗರ್ಜೆಚಿ ಸಂಗತ್, ಮುಲ್ಯಾಕ್ಚ್ ಉರ್ಲಿ. ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಚಡಾವತ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಆಪ್ಲೆಂ ನಾಸ್ ಮಾಗೊನ್ ಘೆಂವ್ಚೆಂ, ಎಕಾ ಘಡಿಯೆಚ್ಯಾ ಲಾಭಾಕ್ ಲಬ್ದೊನ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಂಸಾರಾಚ್ಯಾ ಚರಿತ್ರೆಂತ್ ಸಭಾರ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ರುಜು ಜಾಲಾಂ ತರೀ, ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಲಿಸಾಂವ್ ಶಿಕ್ಲ್ಲಿಂ ಖುಣಾಂ ದಿಸೊನ್ ಯೇನಾಂತ್.
ತಿತ್ಲೆಂಚ್ ನ್ಹಯ್, ಉಜ್ಯಾ ಮುಯಾಂ ಧರ್ಮಾನ್, ಸ್ಥಳೀಯ್ ಮುಯಾಂಚೆಂ ನಾಸ್ ಜಾಲಾಂ, ಸುಕ್ಣಿಂ-ಸಾವ್ಜಾಂಕ್ ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂನಿ ಖೆಲ್ಯಾಂತ್, ಜಿವ್ದಾಳಿಂಚೊ ಆನಿ ಧರ್ನಿ ವಯ್ಲ್ಯಾ ಹೆರ್ ಲ್ಹಾನ್-ಲ್ಹಾನ್ ಜೀವಿಂಚೊ ಸಂಹಾರ್ ಜಾಲಾ ಆನಿ ಸಭಾರ್ಮನ್ಜಾತಿಂಕ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ ಖಾಣ್ ಮೆಳನಾ ಜಾಲಾಂ.
ಉಜ್ಯಾ ಮುಯಾಂಚ್ಯಾ ಸಂಹಾರಾಕ್, ಮನ್ಶ್ಯಾಚಿಂ ಸಾಧನಾಂ:
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಚ್ಯಾ ರಾಜ್ಯಾಂ ಪಯ್ಕಿ ಏಕ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ಚ್ಯಾ ಕ್ವೀನ್ಸ್ಲೆಂಡಾಂತ್ (Queensland), ಹ್ಯಾ ಉಜ್ಯಾ ಮುಯಾಂನಿ ಕೆಲ್ಲಿ ದೆಸ್ವಾಟ್ ಸಾಂಗ್ಚಿ ನ್ಹಯ್. 2001 ಇಸ್ವೆಂತ್ಪಯ್ಲೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ಹ್ಯೊ ಮುಯೊ ಕ್ವೀನ್ಸ್ಲೆಂಡಾಚ್ಯಾ ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ (Brisbane) ಶ್ಹೆರಾಂತ್ ದಿಷ್ಟಿಕ್ ಪಡ್ಲ್ಲಿ ಖಬರ್ ಮೆಳ್ತಚ್, ಹೆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂನಿ ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂನಿ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ದೆಸ್ವಾಟೆ ವಿಶಿಂ ಕಳಿತ್ ಆಸ್ಚೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಚ್ಯೆ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಘಾಬರ್ಲೆ. ಕ್ವೀನ್ಸ್ಲೆಂಡಾಂತ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಉಬೆಚ್ಯಾ ವಾತಾವರಣಾಂತ್ ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂಚಿ ವಾಡಾವಳ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಸುಲಭ್ ಜಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಸಂಗಿಂ, ಹ್ಯೊ ಮುಯೊ ಹೆರ್ ರಾಜ್ಯಾಂಕೀ ವಿಸ್ತಾರೊಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ಆಸಾ ತೆಂ ಸಮ್ಜುನ್, ರಾಜ್ಯ್ ಮಟ್ಟಾರ್ ಮಾತ್ರ್ನ್ಹಯ್ ಆಸ್ತಾಂ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ್ ಮಟ್ಟಾರ್ ಗರ್ಜೆಚಿಂ ಕ್ರಮಾಂ ಘೆಂವ್ಚೊ ನಿರ್ಧಾರ್ಜಾಲೊ.
2003 ಇಸ್ವೆಂತ್, ಸಭಾರ್ ಜಾಣಾರ್ಯಾಂನಿ ಮೆಳೊನ್ ಆಸಾ ಕೆಲ್ಲೆಂ ಏಕ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ಜಾರಿಯೆಕ್ ಆಯ್ಲೆಂ. ಎದೊಳ್ ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂಕ್ ನಿರ್ನಾಮ್ ಕರುಂಕ್ ಖರ್ಚಿಲ್ಲೊ ಪಯ್ಸೊ, 700 ಮಿಲ್ಲಿಯಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೊಲ್ಲರ್ಸ್(2025ಇಸ್ವೆಂತ್, ಸುಮಾರ್382 ಕರೊಡ್ರುಪಯ್) ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ, ಹೆಂ ಸಮಸ್ಯೆಂ ಕಿತ್ಲೆಂ ವ್ಹಡ್ಲೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಮ್ಜತಾ.
ಹ್ಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಾಂತ್ ವಾಪರ್ಲ್ಲ್ಯೊ ಸಂಗ್ತಿ ಹ್ಯೊ:
1. ಉಜ್ಯಾ ಮುಯಾಂಕ್ ಚಡ್ ಪಸಂದ್ ಆಸ್ಚ್ಯೆ ತಸಲ್ಯಾ ಖಾಣಾಂತ್ ರಾಸಾಯನಾಂ ಭರ್ಸುನ್, ತೆಂ ಖಾಣ್ ಮುಯಾಂನಿ ಪಾಟಿಂ ತಾಂಚ್ಯಾ ಘೊಂಟೆರಾಂಕ್ ವ್ಹರುನ್ ಖಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಸಂಗಿಂ, ತಾಂಚ್ಯಾ ರಾಣಿಯೆಕೀ ಲಗಾಡ್ ಕಾಡ್ಚೆಂ ಪ್ಲೇನ್.
2. ಇಲೆಕ್ಟ್ರೊನಿಕ್ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸರಾಂ ಸಂಗಿಂ, ಪರ್ಮಳ್ ಘೆವ್ನ್ ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂಕ್ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡುಂಕ್ ಸಕ್ಚೆ ಪೆಟೆ ವಾಪರ್ಚೆ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಅಂತ್ರಳಾರ್ ಡ್ರೋನ್ (drone) ಆನಿ ಥರ್ಮಲ್ ಇಮೆಜಿಂಗ್ ತಾಂತ್ರಿಕತಾ (thermal imaging) ವಾಪರ್ನ್, ಧರ್ನಿ ಪಂದ್ಲಿಂ ಮುಯಾಂಚಿಂ ಪಟ್ಟಾಂ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ಚೆಂ ಸಾಧನ್.
3. ಸಾರ್ವಜನಿಕಾಂ ಸಂಗಿಂ ಉದ್ಯಮಿಂಕ್, ತಾ-ತಾಂಚ್ಯಾ ವಠಾರಾಂನಿ ಉಜ್ಯಾ ಮುಯೊ ದಿಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಖಬರ್ ದೀಂವ್ಕ್ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ.
4. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ್ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂನಿ, ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂಕ್ ನಾಸ್ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ಚ್ಯೊ ಹೆರ್ಕ್ರಿಮಿ ಆನಿ ವೈರಸಾಂ, ಹ್ಯಾ ಮುಯಾಂಕ್ ಖಾಂವ್ಕ್ ಸಕ್ಚ್ಯೊ ಹೆರ್ಜೀವಿ ಸೊಧುನ್ಕಾಡ್ಚೆಂ ಸತತ್ ಪ್ರೇತನ್.
5. ಜಾಗತಿಕ್ ಮಟ್ಟಾರ್ ಪಳೆಂವ್ಚೆಂ ತರ್, ಮುಯೊ ಜೊಡಿ ಜಾಲ್ಯಾರೀ, ನವ್ಯಾ ತಾಂತಿಯಾಂಚಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಕರುಂಕ್ ಅಸಕ್ತ್ ಜಾಂವ್ಚ್ಯೆ ತಸಲ್ಯಾ ಮುಯಾಂಕ್ (Sterile Insect Technique – SIT) ರಚ್ಚೆಂ ಪ್ರೇತನ್ ಸುಫಳ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾ.
ಆನ್ಯೆಕಾ ವಾಟೆನ್, ಜೀವ್-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ್(Biological Control) ತಾಂತ್ರಿಕತಾ ವಾಪರ್ನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ್ಕರ್ಚೆಂ ಪ್ರೇತನ್ ಕರುನ್ ಆಸಾತ್. ಹಾಚ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರ್, ಥೊಡ್ಯೊ ಪಾಲಿ, ಥೊಡೆ ಮೂಸ್ ಆನಿ ಪಾತ್ಯೆಂವ್ಕ್ ಕಷ್ಟ್ ತರೀ, ಪ್ರಯೋಗಾಂ ದ್ವಾರಿಂ ಯಶಸ್ವೀ ಜಾಲ್ಲಿಂ ಥೊಡಿಂ ಆಳ್ಮಿಂ, ಉಜ್ಯಾ ಮುಯಾಂಕ್ ಮ್ಹಾರಕ್ ಜಾಲ್ಯಾಂತ್.
ಆಜ್-ಕಾಲ್, ಜೀವ್ಕೋಶ್ಶಾಸ್ತಿರಾಕ್ (genetic) ವಾಪರ್ನ್, ಮುಯಾಂಚ್ಯೆಂ ನಿಯಂತ್ರಣ್ ಕರ್ಚೆಂ ಪ್ರೇತನ್ಯೀ ಚಲೊನ್ ಆಸಾ. ಹ್ಯಾ ಮುಕಾಂತ್ರ್, ಮುಯಾಂಚೊ ಸಂಖೊ ಉಣೊ ಕರ್ಯೆತ್ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಮುಯಾಂಕ್ ನಾಸ್ಚ್ ಕರ್ಯೆತ್ ಕಂಯ್.
ಆನ್ಯೇಕ್ ವಿಜ್ಮಿತ್ ಕರ್ಚಿ ಸಂಗತ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ಮುಯಾಂಚಿ ಭಾಸ್ ಸಮ್ಜೊಂಚ್ಯೆಂ ಸಾಧನ್. ಮುಯಾಂನಿ ಎಕಾಮೆಕಾ ಕರ್ಚೆಂ ಸಂಭಾಷಣ್, ವಿಶೇಸ್ ಶಿಸ್ತೆಚ್ಯೆಂ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್, ಮುಯೊ ತಿತ್ಲ್ಯಾ ಮಜ್ಭೂತ್ ರಿತಿರ್ ತಾಂಚ್ಯೆಂ ಖಾಣ್ ಸೊಧುಂಕ್ ಆನಿ ತೆಂ ಖಾಣ್ ಖಂಯ್ಸರ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ವಾಟ್ ಹೆರ್ ಮುಯಾಂಕ್ ಕಳಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾತ್. ತಿ ಭಾಸ್ ಘುಸ್ಪಡಾಯ್ಲಿ ತರ್, ಮುಯಾಂ ಮಧೆಂ ಘುಸ್ಪಡ್ ಆಸಾ ಜಾವ್ನ್(Pheromone Disruption), ತಾಂಕಾಂ ಖಾಣ್ ಮೆಳನಾಸ್ತಾಂ ತಾಣಿಂ ಭುಖೆನ್ ಮರೊಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಗಜಾಲ್, ಆಯ್ಚ್ಯಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಅದ್ಭುತಾಯೆಚಿ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್.
ಉಜ್ಯಾ ಮುಯೊ ವಿಸ್ತಾರಿನಾತ್ಲ್ಲೆ ಬರಿ ಕಿತೆಂ ಕರ್ಯೆತ್?
ಮುಯಾಂ ವಿಶಿಂ ಜಾಗತಿಕ್ ಸಮ್ಜಣಿ ಆನಿ ಸಹಕಾರ್ ಭಾರಿಚ್ ಗರ್ಜೆಚೊ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಸಂಗತ್ ಹಾಂಗಾಸರ್ ದಾಂಬೂನ್ ಸಾಂಗ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ಮುಯಾಂಕ್, ಸುಕ್ಣ್ಯಾಂಬರಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಾಂಚ್ಯಾ ಗಡಿಂ ವಿಶ್ಯಾಂತ್ ಫಿಕಿರ್ ನಾ. ಜಾಗತಿಕ್ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂನಿ, ಪ್ರಮುಖ್ ಜಾವ್ನ್, ಖಾಣಾ-ವೊರ್ವಿ ಆನಿ ಸಾಗ್ವಳೆಚೊ ಸಂಸ್ಥೊ (Food and Agriculture Organization – FAO) ಆನಿ, ಆಕ್ರಮಣ್ಕಾರಿ ಪ್ರಭೇಧ್ ತಜ್ಞಾಂಚ್ಯಾ (Invasive Species Specialist Group – ISSG) ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂನಿ ಎಕಾಮೆಕಾ ಸಾಂಗಾತಾ ಮೆಳೊನ್, ಚರ್ಚೆ ಚಲಯ್ಜೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಝಿಲೇಂಡ್, ಜಪಾನ್, ಕೆನಡಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ತಸಲ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂನಿ, ಎದೊಳ್ಚ್ ತಾಂಚ್ಯಾ ಗಡಿ ಭಿತರ್ ಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕಾಂನಿ ಹಾಡ್ಚ್ಯಾ ವಸ್ತುಂಚೆರ್ ಬರೊಚ್ ನಿರ್ಬಂದ್ ಘಾಲಾ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ನಾಗರಿಕಾಂಕ್ ಹ್ಯಾ ವಿಶಿಂ ಸತತ್ ಸಮ್ಜಣಿ ದಿಂವ್ಚೆಂ ಪ್ರೇತನ್ ಚಾಲು ಆಸಾ.
ಲಿಸಾಂವ್:
ಉಜ್ಯಾಬರಿ ವಿಸ್ತಾರ್ಲ್ಲ್ಯಾ ಉಜ್ಯಾ ಮುಯಾಂನಿ, ಮನ್ಶ್ಯಾಕುಳಾಕ್ ಏಕ್ ಲಿಸಾಂವ್ ಶಿಕಯ್ಲಾಂ. ಥೊಡ್ಯಾ ವರ್ಸಾಂ ಪಯ್ಲೆಂ, ರಾಷ್ಟ್ರಾಂ-ರಾಷ್ಟ್ರಾಂ ಮಧೆಂ ವೆಪಾರ್-ವೈವಾಟ್ ಹಳ್ತಾಚೊ ಆಸ್ಲ್ಲೊ ತೊ ಆರ್ವಿಲ್ಯಾ ವರ್ಸಾಂನಿ ಉದ್ಯಮಾಂ ವ್ಹಡ್ ಜಾವ್ನ್, ಆಟಾಪುಂಕ್ ಅಸಾಧ್ಯ್ ಮ್ಹಣ್ಚ್ಯಾ ಥರಾನ್ ವಿಸ್ತಾರ್ಲಾ. ಅಶೆಂ ಜಾತಾನಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಂತೀ ಪರಿಣಾಮ್ ಜಾತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸುರ್ವೆರ್ ಕಳೊಂಕ್ ನಾ ತರೀ, ಆಜ್ ಕಳೊನ್ ಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ ಸಂಗಿಂ, ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ವೆಪಾರ್-ವೈವ್ಹಾಟಾಕ್ ಲಾಗೊನ್ ಕೆಲ್ಲೊ ಪಯ್ಸೊ, ಅನ್ವಾರ್ ನಿವಾರ್ಚ್ಯಾ ವಾಟೆನ್ ಖರ್ಚುಂಕ್ ಪಡ್ಲಾ. ಫಾಲ್ಯಾಂಚೆಂ ಚಿಂತಿನಾತ್ಲ್ಲ್ಯಾ ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಫೊಂಡಾಂತ್ ಪಡ್ಚೆಂ ಅಶೆಂಚ್.
‘ಮೂರ್ತಿ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಕೀರ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು’ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಗಾದಿಚೊ ಹಾಂಗಾಸರ್ ಉಗ್ಡಾಸ್ ಕರ್ಯೆತ್. ಎದೆಶ್ಯಾ ಮುಯೆನ್, ಮನ್ಶ್ಯಾ ಜನಾಂಗಾಚೆರ್ ಆನಿ ಇತ್ಲ್ಯಾ ಅಗಾಧ್ ಭುಮಿಚೆರ್ ಆಟಾಪುಂಕ್ ಅಸಾಧ್ಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ತಸಲೆಂ ಸಮಸ್ಯೆಂ ಉಬೆಂ ಕೆಲಾಂ ತೆಂ, ಪ್ರಕ್ರತಿಂತ್ಲೆಂ ಏಕ್ ಅದ್ಭುತ್ ಮ್ಹಣ್ಚ್ಯಾಕ್ ದೋನ್ ಉತ್ರಾಂ ನಾಂತ್. ಪುಣ್, ಮನ್ಶ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಂತ್ ಆದಿಂಯೀ ಸಮಸ್ಯಿಂ ಉದೆಲ್ಲಿಂ ಆನಿ ಕಶೆಂ ಪುಣಿ ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ತ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯಾಂಕ್ ನಿವಾರ್ಚ್ಯೊ ನವ್ಯೊ ವಾಟೊ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ಲ್ಲ್ಯೊ. ಅಸಲ್ಯಾ ಸಮಸ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಗೊನ್, ಹೆರಾಂಚೆಂ ಗಣ್ಣೆಂ ಕರಿನಾಸ್ತಾನಾ ಆಪ್ಣಾಯಿತ್ಲ್ಯಾಕ್ ರಾಂವ್ಚೊ ನಿರ್ಧಾರ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂಕ್, ಎಕಾ-ಮೆಕಾ ಮಧೆಂ ಎಕ್ವಟ್ ಆನಿ ಸಮ್ಜಣಿ ವಾಂಟುನ್ ಘೆಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಸಮ್ಜತಾ. ಹಿ ಗರ್ಜ್ಎಕಾಮೆಕಾ ಥಂಯ್ ಆಸ್ಚೊ ಮನಸ್ಥಾಪ್ ನಿವಾರುಂಕೀ ಕಾರಣ್ ಜಾತಾ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಚಡ್ ತಕ್ಲ್ಯೊ ಸಾಂಗಾತಾ ಮೆಳ್ತಾನಾ, ಬರಿಂ-ಬರಿಂ ಸೊಧ್ನಾಂ ಕರುಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ಜಾತಾ ಆನಿ ಎಕ್ವಟಾಂತ್ ಬಳ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಸಾಂಗ್ಣಿ ರುಜು ಜಾತಾ.
■ ಸುನಂದ್
