ಭುಮಿವೈಂಕುಟಾಚ್ಯೆರ್‌ ಅನ್ವಾರಾಂ

5

ಅನ್ವಾರಾಂನಿ, ಮನ್ಶ್ಯಾಕುಳಾಚಿ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಹ್ಯಾ ಅಖ್ಖ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಚಿ ಚರಿತ್ರಾಚ್ ರೂಪಿತ್ ಕೆಲ್ಯಾ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್. ಹಿ ಚರಿತ್ರಾ ಮನ್ಶ್ಯಾಚಾ ಅಸ್ತಿತ್ವಾಚಾ ಕರೊಡೊಂ ವರ್ಸಾಂ ಪಯ್ಲೆಂಚಿ ಆನಿ ಮನ್ಶ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂ ಮನ್ಜಾತಿ ಸಂಸಾರಾರ್ ಭೊಂವೊನ್ ಆಸ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ಕಾಳಾ ಥಾವ್ನ್ ಸುರು ಜಾಲ್ಲಿ.

ಹ್ಯಾ ರಗ್ತಾಳ್ಯಾ ಚರಿತ್ರೆಂತ್, ಭುಂಯ್ಕಾಂಪಿ ಘಡ್ಲ್ಯಾತ್, ದುಕೊಳ್ ಪಡ್ಲಾ, ವಾದಾಳಾಂ ಉಟ್ಲ್ಯಾಂತ್, ಆನಿ ಅಸಲ್ಯಾ ಖರ್ಗಾಂಕ್ ಲಾಗೊನ್, ಮನ್ಶ್ಯಾಕುಳಾಂತ್ಲ್ಯೊ ಸಬಾರ್ ಸಂತತ್ಯೊ, ರಾಜ್ವಟ್ಕ್ಯೊ ಆನಿ ನಾಗರೀಕತ್ಯೊ ನಾಸ್ ಜಾಲ್ಯಾತ್. ತಿತ್ಲೆಂಚ್ ನ್ಹಯ್, ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾಚ್ ಹಾತಾಂನಿ ಆಸಾ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಝುಜಾಂನಿ ಆನಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ್ ಕರ್ನ್ಯಾಂನಿ, ಸಂಸಾರಾರ್ ಗರ್ಜೆ ಭಾಯ್ಲಿಂ ಅನ್ವಾರಾಂ ಹಾಡ್ಲ್ಯಾಂತ್.

ಥೊಡಿಂ ಅನ್ವಾರಾಂ ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಆಡಾಂವ್ಕ್ ಆಸಾಧ್ಯ್ ತರೀ, ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ನಿವಾರುಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾ ಆನ್ವಾರಾಂ ವಿಶಿಂ ಚಡಿತ್ ಸಮ್ಜಣಿ ಜೊಡುನ್, ತಿಂ ಆಡಾಂವ್ಕ್ ಪ್ರೇತನ್ ಕರ್ಚೆಂ, ಆಮ್ಚಾ ಮುಕ್ಲ್ಯಾ ಪಿಳ್ಗೆಚಾ ಫುಡಾರಾಕ್ ಫಾಯ್ದ್ಯಾಚೆಂ ಜಾತೆಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ಚಾಕ್‌ ದೋನ್‌ ಉತ್ರಾಂ ನಾಂತ್.

ಭುಂಯ್ಕಾಂಪಿ, ಸುನಾಮಿ, ಆವ್ರ್, ಸುಳಿವಾರೆಂ ಆನಿ ಝಗ್ಲಾಣ್ಯಾ ದ್ವಾರಿಂ ಪೆಟ್ಚಿಂ ರಾನಾಂ ಇತ್ಯಾದಿಂಕ್, ನಿಸರ್ಗಾಂತ್ಲಿಂ ಅನ್ವಾರಾಂ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್. ಆಮಿ ಉಬಿ ರಾಂವ್ಚಿ ಧರಣ್, ಟೆಕ್ಟೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಟ್ಸ್ (tectonic plates) ನಾಂವಾನ್ ಒಳ್ಕೊಂಚಾ, ಧರ್ನಿ ಪಂದ್ಲ್ಯಾ ಖಡ್ಪಾ ಫೊಳಿಯಾಂಚೆರ್ ಉಬಿ ಆಸಾ. ಘರಾಚೆಂ ಪಂಚಾಂಗ್ ಹಾಲಯ್ಲೆಂ ತರ್, ಸಗ್ಳೆಂ ಘರ್ ಕಶೆಂ ಪಡ್ತಾಗೀ, ತಶೆಂಚ್, ಧರ್ನಿ ಪಂದ್ಲ್ಯೊ ಹ್ಯೊ ಟೆಕ್ಟೊನಿಕ್ ಫೊಳಿಯೊ ಧರ್ನಿಚಾ ಗರ್ಭಾಂತ್ ಆಸ್ಚಾ ಉಜ್ಯಾಚಾ ದಾವೆಕ್ ಲಾಗೊನ್ ಚಿಕ್ಕೆಸೆ ಹಾಲ್ಲ್ಯೊ ತರ್, ಧರ್ನಿ ವಯ್ಲೆಂ ಸಮತೋಲನ್ ಚುಕ್ತಾ ಆನಿ ಭುಂಯ್ಕಾಂಪ್ ಘಡ್ತಾ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಜಿವಾಚೊ ಆನಿ ಆಸ್ತಿ ಬದ್ಕಾಚೊ ನಾಸ್ ಜಾತಾ. ಹ್ಯಾ ಭುಂಯ್ಕಾಂಪಿಂ ವರ್ವಿಂ ಸುನಾಮಿ ಉಬ್ಜೊನ್ ಜಾಂವ್ಚಾ ದೆಸ್ವಾಟೆ ವಿಶ್ಯಾಂತ್ ಆಮಿ ಬರ್ಪೂರ್ ಜಾಣಾಂವ್. ಭುಂಯ್ಕಾಂಪಿಂಕ್ ಲಾಗೊನ್, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಂ ಥಾವ್ನ್ ’ಲಾವಾ’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಧರ್ನಿ ಪಂದ್ಲೆಂ ದ್ರವ್ ಪಾಜಾರೊನ್, ಥೊಡೆಶ್ಯೊ ಹಳ್ಳ್ಯೊ ಆನಿ ಶಹರಾಂ ನಾಸ್ ಜಾಲ್ಯಾಂತ್.

ಖಳ್ಮಿತ್ ನಾಸ್ತಾಂ ವೊತ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ಪಾವ್ಸಾ ವರ್ವಿಂ, ಉದಕ್ ದರ್ಯಾಕ್ ವ್ಹಾಳೊಂಕ್ ವಾಟ್ ಪಾವಾನಾಸ್ತಾಂ, ಆವ್ರ್ ಯೆವ್ಯೆತ್ ಆನಿ ಅಸಲಿಂ ಆವ್ರಾಂ ಆಮ್ಚೆ ಭಂವ್ತಣಿಂ ಸಬಾರ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಘಡ್ಲ್ಯಾಂತ್. ತೆಣೆಂ ಹವ್ಯಾಂತ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಬದ್ಲಾವಣೆಕ್ ಲಾಗೊನ್ ಆಸಾ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಸುಳಿವಾರ‍್ಯಾನ್, ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಸಬಾರ್‌ಕಡೆನ್, ಘರಾಂಚ್ ಉಕಲ್ನ್ ವ್ಹೆಲ್ಲಿ ಗಜಾಲ್‌ಯೀ ಕಾಂಯ್ ನವಿ ನ್ಹಯ್. ಝಗ್ಲಾಣೆ ರುಕಾಂಕ್ ಮಾರೊನ್, ತೆ ರೂಕ್ ಪೆಟ್ತಾನಾ, ಭಂವ್ತಣಿ ಆಸ್‌ಲ್ಲೆಂ ರಾನ್ ಪೆಟೊನ್ ರಾನಾಂತ್ಲ್ಯೊ ಜೀವಿ ನಾಸ್ ಜಾಂವ್ಚೆಂ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ತೊ ಉಜೊ ಲಾಗ್ಶಿಲ್ಯಾ ಘರಾಂಕೀ ಮಾರಕ್ ಜಾಲ್ಲೊ ಆಸಾ.

ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಬೆಜವಾಬ್ದಾರೆನ್ ಆಸಾ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಅನ್ವಾರಾಂಕ್ ಪಳೆಂವ್ಚೆಂ ತರ್, ಎಕಾ ಪಾಟ್ ಏಕ್ ಚಲೊನ್ ಆಸ್ಚಿಂ ಝುಜಾಂ ಪ್ರಮುಖ್ ಜಾವ್ನಾಸಾತ್. ಝುಜಾಂ ಆನಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ್ ಕೃತ್ಯಾಂನಿ ಗೆಲ್ಲೊ ಜೀವ್ ಆನಿ ಜಾಲ್ಲಿ ದೆಸ್ವಾಟ್ ಸಾಂಗೊನ್ ಪುರೊ ಪಡ್ಚಿ ನ್ಹಯ್. ತೆಂಚ್ ನ್ಹಯ್, ತೆಲಾಂ ಕಂಪ್ಣ್ಯಾ ಥಾವ್ನ್ ವಾ ದರ್ಯಾ ತಾರ್ವಾಂ ಥಾವ್ನ್ ದರ್ಯಾಕ್ ವ್ಹಾಳಯಿಲ್ಲೆಂ ತೇಲ್, ಯುಕ್ರೇನಾಚಾ ಚೆರ್ನೊಬಿಲಾಂತ್, ಅಣುಸಕ್ತಿಚೊ ಸ್ರಾವ್ ಜಾವ್ನ್ ಜಾಲ್ಲಿ ದೆಸ್ವಾಟ್, ಕಸಲೊಯ್ ನಿರ್ಬಂದ್ ನಾಸ್ತಾಂ ಚಡೊನ್ ಆಸ್ಚಾ ವಾಹನಾಂ ಆನಿ ಫೆಕ್ಟರಿಂ ಮುಕಾಂತ್ರ್ ಖದ್ವಳ್‌ಲ್ಲೆಂ ವಾತಾವರಣ್, ಮನ್ಶ್ಯಾಚಾ ಬೆಜವಾಬ್ದಾರೆಚಿಂ ದೃಷ್ಟಾಂತಾಂ ಜಾವ್ನಾಸಾತ್.

ಎದೊಳ್, ಸಂಸಾರಾ ಭಿತರ್ ಘಡ್ಚಾ ಖರ್ಗಾಂಚೆರ್ ಏಕ್ ವಯ್ಲ್ಯಾಭಾರ್ ದೀಷ್ಟ್ ಭಂವ್ಡಾಯ್ಲಿ ತರೀ, ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಚೆರ್ ಯೆಂವ್ಚಾ ಅನ್ವಾರಾಂಕ್ ಹೆರ್ ಕಾರಣಾಂಯೀ ಆಸಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ವಿಸ್ರೊಂಕ್ ಫಾವೊನಾ. ಆಮ್ಚ್ಯೆ ವಯ್ಲೆಂ ಅಂತ್ರಳ್ ಅಗಾಧ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ ಆನಿ ತ್ಯಾ ಅಂತ್ರಳಾಂತ್, ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಸೊಭಿತ್ ದಿಸ್ಚಿಂ ಸುರ್ಯೊ, ಚಂದ್ರ್ ಆನಿ ತಾರಾಂ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ವಿಣೆ ಉಪೆಂವ್ಚೆ ಜೈತ್ ಫಾತೊರ್‌ಯೀ ಆಸಾತ್. ಹಾಂಕಾಂ ಎಸ್ಟೆರೊಯ್ಡ್ಸ್ (asteroid) ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ಏಕ್ ದೃಷ್ಟಾಂತ್ ದಿಂವ್ಚೆಂ ತರ್, 66 ಮಿಲಿಯಾ ವರ್ಸಾಂ ಪಯ್ಲೆಂ, ಆತಾಂಚಾ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಚೆರ್ ಆಪ್ಟಾಲ್ಲ್ಯಾ ಎಕಾ ಜೈತ್ ಗಾತ್ರಾಚಾ (10 ಥಾವ್ನ್ 15 ಕಿ.ಮೀ. ರುಂದಾಯೆಚೆಂ) ಎಸ್ಟೆರೊಯ್ಡಾಕ್ ಲಾಗೊನ್, ಸಂಸಾರಾಂತ್ಲ್ಯೊ 75% ಜೀವಿ ನಾಸ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯೊ ಕಂಯ್. ಹ್ಯಾ ಘಡಿತಾಕ್ ಲಾಗೊನ್, ರಾನಾಂ ಪೆಟೊನ್, ಸುನಾಮಿ ಉಟೊನ್, ಧುಳಿಚಾ ಮೊಡಾಂನಿ ಸಂಸಾರಾಚಿ ದೆಸ್ವಾಟ್ ಜಾಲ್ಲಿ ತಿ ಆಜ್-ಕಾಲ್ ಘಡ್ಲ್ಯಾರ್, ಪರಿಣಾಮ್ ಕಸೊ ರಾವಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಚಿಂತುಂಕ್ ಅಸಾಧ್ಯ್.

ಆಜ್, ತಸಲೆಂ ಅನ್ವಾರ್ ಘಡ್ಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂ ಚತ್ರಾಯ್ ದಿಂವ್ಚಾ ವಾಟೆನ್, ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸತತ್ ಪ್ರೇತನ್ ಕರುನ್ ಆಸಾತ್. ಹ್ಯಾ ಪ್ರೇತನಾ ವರ್ವಿಂ ಏಕ್ ಸಂಗತ್ ಉಜ್ವಾಡಾಕ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾ – ಆಮ್ಚ್ಯೆ ಭಂವ್ತಣಿಂ, ಆದಿಂ ಆಪ್ಟಾಲ್ಲ್ಯಾ ಎಸ್ಟೆರೊಯ್ಡಾ ತೆದೆ ನ್ಹಯ್ ತರೀ, ಲ್ಹಾನ್ ಮಟ್ಟಾಚೆ ಫಾತೊರ್ ಅಂತ್ರಳಾರ್ ಉಪ್ಯೆವ್ನ್ಂಚ್ ಆಸಾತ್ ಆನಿ ಹಾಂಕಾಂ ಭುಮಿಕ್ ಲಾಗ್ಶಿಲ್ಯೊ ವಸ್ತು (near-Earth objects – NEOs) ಮ್ಹಣ್ ವೊಲಾಯ್ಲಾಂ. ಆರ್ವಿಲ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿ, ಅಸಲೆ ಫಾತೊರ್ ಭುಮಿಚೆರ್ ಆಪ್ಟಾನಾಶೆಂ ತಾಂಚಿ ದಿಶಾ ಬದ್ಲುಂಚಿ ಯಶಸ್ವೀ ಪ್ರೇತನಾಂ ಚಲ್ಲ್ಯಾಂತ್. ಹಾಂಚ್ಯೆ ಪಯ್ಕಿ ಚಡ್ ಲ್ಹಾನ್ ಗಾತ್ರಾಚೆ ಫಾತೊರ್, ಚಡಾವತ್ ಜಾವ್ನ್ ಭುಮಿಕ್ ಪಾಂವ್ಚಾ ಪಯ್ಲೆಂಚ್ ಜಳೊನ್ ನಾಸ್ ಜಾತಾತ್ ಆನಿ ರಾತಿಕ್ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ಚಾ ಹ್ಯಾ ಜಳ್ಚಾ ಫಾತ್ರಾಂಕ್, ’ನೆಕೆತ್ರ್ ಪಡ್ಲೆಂ’ ಮ್ಹಣ್ ನೆಣಾರ್ಪಣಾನ್ ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ ಆಸಾ.

■ 1914 – 1918 ಇಸ್ವೆಂ ಮಧೆಂ ಯುರೊಪಾಂತ್ ಚಲ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ, ಪಯ್ಲ್ಯಾ ಮಹಾಝುಜಾಂತ್, ಸುಮಾರ್ ದೋನ್ ಕೊರೊಡ್ ಲೋಕ್ ಮೆಲ್ಲೊ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ತ್ಯಾ ಬರಾಬರ್, 1918 – 1920 ಇಸ್ವೆ ಮಧೆಂ ಸಂಭವ್ಲೆಲಿ, ’ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಫ್ಲೂ’ (Spanish Flu pandemic) ಪಿಡಾಯೀ ಮೆಳ್ತಾನಾ, ಝುಜಾ ವರ್ವಿಂ ಅಸ್ಕತ್ ಜಾಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ್ ವೆವಸ್ಥಾ ಸ್ಥಿಮಿತಾಕ್ ಯೇಂವ್ಕ್ ಆನಿ ಲೊಕಾನ್ ಹ್ಯಾ ಧಖ್ಯಾಂತ್ಲೆಂ ಸನಿನ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಜಾಯಿತ್ತೊ ತೇಂಪ್ ಲಾಗ್‌ಲ್ಲೊ.

■ 1939 – 1945 ಇಸ್ವೆಂ ಮಧೆಂ ಚಲ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ದುಸ್ರ್ಯಾ ಮಹಾಝುಜಾಂತ್ ಮೆಲ್ಲ್ಯಾಂಚೊ ಸಂಖೊ, ಆನಿಕೀ ಭಿರಾಂತ್ ಉಟಂವ್ಚೊ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್. ಹೆಂ ಝುಜ್ ಸಂಸಾರಾರ್ ಸಗ್ಳ್ಯಾನಿತ್ಲ್ಯಾನ್ ವಿಸ್ತಾರ್ಲೆಂ ಆಸ್ತಾಂ, ಮೆಲ್ಲ್ಯಾಂಚೊ ಸಂಖೊ, ಸಾತ್ ಕೊರೊಡಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಸಾಡೆ-ಆಟ್ ಕೊರೊಡಾಂಕ್ ಮಿಕ್ವಾಲ್ಲೊ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್.

■ ಚೀನಾಚಾ ಟಂಗ್ಶೆನಾಂತ್, 1976 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಜಾಲ್ಲಿ ಭುಂಯ್ಕಾಂಪ್‌. ಹ್ಯಾ ಭುಂಯ್ಕಾಂಪಿ ಸಂದರ್ಭಾರ್, ಮಾವೊನ್, ಹೆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂ ಚೀನಾಂತ್ ಯೇವ್ನ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಅಧಿಕಾರಾಕ್ ಆಡ್-ಪಾಯ್ ದಿತಿತ್ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ದುಭಾವಾನ್, ಭಾಯ್ಲಿ ಕುಮಕ್ ಇನ್ಕಾರ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾಚೊ ಪರಿಣಾಮ್ ಜಾವ್ನ್, ಪರಿಣತಾನಿ ಅಂದಾಜ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರ್, 240,000 ಥಾವ್ನ್, 650,000 ಮರಣಾಂಕ್ ಕಾರಾಣ್ ಜಾಲಿ. ಹರ‍್ಯೇಕ್ ಸಂಗತ್ ಘುಟಾನ್ ದವರ್ಚಾ ಚೀನಾ ಥಾವ್ನ್, ಅಧಿಕೃತ್ ಜಾವ್ನ್ ಭಾಯ್ರ್ ಆಯಿಲ್ಲೊ ಸಂಖೊ 230,000 ಮಾತ್ರ್.

■ 2004 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಆಯಿಲ್ಲಿ ಸುನಾಮಿ, ಭಾರತ್ ಆನಿ ಏಶಿಯಾಚಾ ಇತರ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂಕ್ ಮಾರೆಕಾರ್ ಜಾಲಿ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, 230,000 ವಯ್ರ್ ಲೊಕಾಚೊ ಜೀವ್ ಗೆಲೊ.

■ 1986 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಯುಕ್ರೇನಾಂತ್ಲ್ಯಾ ’ಚೆರ್ನೊಬಿಲ್’ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಸುವಾತೆರ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ’ಅಣುಸಕ್ತಿಚಾ ಖರ್ಗಾಂತ್’ (Chernobyl Nuclear Disaster) ಸುರ್ವೆರ್ ಮೆಲ್ಲ್ಯಾಂಚೊ ಸಂಖೊ ಚಡುಣೆ, 58 ಜಾಲ್ಯಾರೀ, ಹಿ ಅಣುಸಕತ್ ಪಾಜಾರೊನ್ ಭಂವ್ತಣಿಂಚಾ ವಾತಾವರಣಾಂತ್ ಭರ್ಸೊನ್, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಮರಣಾಕ್ ಬಲಿ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಂಚೊ ಸಂಖೊ, 4000 ಥಾವ್ನ್ 200,000 ವರೇಗ್ ಪಾವ್ಲಾ ಆಸ್ಯೆತ್ ಮ್ಹಣ್ ಜಾಣಾರ‍್ಯಾಂಚಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ್.

ತಿತ್ಲೆಂಚ್ ನ್ಹಯ್, ಆಜ್-ಕಾಲ್ ಚಲೊನ್ ಆಸ್ಚಿಂ ಯುಕ್ರೇನಾಂತ್ಲಿಂ ಆನಿ ಇಸ್ರಾಯೆಲಾಂತ್ಲಿಂ ಝುಜಾಂ, ಲೆಕಾವರ್ತ್ಯಾ ಜೀವ್-ನಾಸಾಕ್ ಆನಿ ಆರ್ಥಿಕ್ ಸಂಕಷ್ಟಾಂಕ್ ಕಾರಾಣ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾತ್ ತೆಂ ಏಕ್ ವಿಣ್ಗೆಂ ಸತ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಕಿತ್ಲೆಂ ಶಿಕ್ಲ್ಯಾರೀ ಮನಿಸ್ ಆಪ್ಲೊ ಹಂಕಾರ್ ಸೊಡುಂಕ್ ತಯಾರ್ ನಾ ಆನಿ ದೊಳೆ ಆಸೊನ್ ಕುರ್ಡೊ ಜಾತಾ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾಕ್ ಹಿ ಏಕ್ ಸಾಕ್ಸ್.

ಚಿಕ್ಕೆ ವಯ್ರ್ ಅಂತ್ರಳಾ ಕುಶಿನ್ ಪಳೆಲೆಂ ತರ್, ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಆಸಾ ಕೆಲ್ಲೊ ಆನ್ಯೇಕ್ ಅಪಾಯ್ ಝಳ್ಕತಾ. ಆಧುನಿಕ್ ಯುಗಾಂತ್, ಅಂತ್ರಳ್ ಪಯ್ಣಾಂತ್ ಭಾರಿಚ್ ಪಂತಾಟ್ ಚಲ್ಚಾ ಸಂಗಿಂ, ಥೊಡಿಶಿಂ ರೊಕೆಟಾಂ ಆನಿ ಉಪಗ್ರಹಾಂ ಅಂತ್ರಳಾಕ್ ಉಬಯ್ತಾತ್. ತಿಂ ಉಬಯ್ತಾನಾ, ಎಕೆಕಾ ಹಂತಾರ್, ರೊಕೆಟಾಚೆಂ ಎಕೇಕ್ ಪದರ್ ವ ಎಕೇಕ್ ಮಾಳಯ್ ಮೆಕ್ಳಿ ಜಾತಾ ಆನಿ ರೊಕೆಟಾಚಾ ಬೊಂಚಿಂತ್ ಆಸ್ಚೆಂ ಉಪಗ್ರಹ್ ಮಾತ್ರ್ ಮುಕಾರ್ ವೆತಾ. ಅಶೆಂ ಮೆಕ್ಳಿಂ ಜಾಲ್ಲಿಂ ಪದರಾಂ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಪರ್ನಿಂ ಜಾವ್ನ್ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ್ ಜಾಲ್ಲಿಂ ಉಪಗ್ರಹಾಂ, ಉಪಗ್ರಹಾಂನಿ ವಾಪರ್‌ಲ್ಲೆ ಪಾರ್ಟ್, ಅಶೆಂ ಹಜಾರೊಂ ವಸ್ತು ಅಂತ್ರಳಾರ್ ಉಪೆತಾತ್. ಹಾಕಾ ’ಸ್ಪೇಸ್ ಡೆಬ್ರಿ’ (Space debris) ವಾ ’ಅಂತ್ರಳಾಚೆಂ ಕಸ್ತಳ್’ (orbital junk) ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ಹ್ಯಾ ಆಮ್ಚಾ 2025 ಇಸ್ವೆಂತ್, 10 ಸೆಂಟಿಮೀಟರಾಂ ವರ್ನಿಂ ವ್ಹಡ್ ಆಸ್ಚ್ಯೊ, ಸುಮಾರ್ 30,000 ವಯ್ರ್ ವಸ್ತು ಅಂತ್ರಳಾರ್ ಸಂಸಾರಾಕ್ ಭೊಂವಾಡೆ ಕಾಡುನ್ ಆಸಾತ್ ಮ್ಹಣ್ ಲೇಕ್ ಘಾಲಾಂ. ಲೆಕಾಕ್ ಮೆಳ್‌ಲ್ಲ್ಯೊ ಇತ್ಲ್ಯೊ ವಸ್ತು ತರ್, ಲೆಕಾಕ್ ಮೆಳಾನಾತ್‌ಲ್ಲೆ ತಸಲ್ಯೊ ಲ್ಹಾನ್ ವಸ್ತು ಲಾಖಾಂನಿ ಆಸಾತ್ ಕಂಯ್.

ಅಸಲ್ಯೊ ವಸ್ತು ಫಕತ್ ಆಕಾರ್ ಪಳೆಲ್ಯಾರ್, ಕಾಂಯ್ ಅಪಾಯಾಚ್ಯೊ ಮ್ಹಣ್ ದಿಸಾನಾಂತ್ ತರೀ, ಅಂತ್ರಳಾ ಥಾವ್ನ್ ಭುಮಿಕ್ ಆಪ್ಟತಾನಾ, ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ್ ಸಕ್ತಿಕ್ ಲಾಗೊನ್ ಹ್ಯಾ ವಸ್ತುಂಚೊ ವೇಗ್, ಎಕಾ ಘಂಟ್ಯಾಕ್, 28,000 ಕಿಲೊಮೀಟರಾಚಾಕೀ ಚಡ್ ಜಾತಾ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್, ಹಾಂಚ್ಯೆ ವರ್ವಿಂ ಜಾಂವ್ಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ಆಸ್ಚೊ ಅಪಾಯ್ ವಿಶೇಸ್. 2009 ಇಸ್ವೆಂತ್, ರಶ್ಶಿಯಾಚಿಂ ಆನಿ ಅಮೆರಿಕಾಚಿಂ ದೋನ್ ಉಪಗ್ರಹಾಂ ಆಪ್ಟೊನ್ ಆಸಾ ಜಾಲ್ಲೆಂ ದೊನೀ ಉಪಗ್ರಹಾಂಚಾ ಕುಡ್ಕ್ಯಾಂಚೆಂ ಮೋಡ್ ಆಜೂನ್ ಅಂತ್ರಳಾರ್ ಉಪೆವ್ನ್ ಆಸಾ ಆನಿ ಖಂಚ್ಯಾ ಘಡಿಯೆ, ಖಂಚ್ಯಾ ಉಪಗ್ರಹಾಂಕ್ ಬಾದಕ್ ಹಾಡಿತ್ ಮ್ಹಣ್ ಸಾಂಗೊಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾ. ಚಡ್ ಭಿರಾಂತ್ ಉಟಂವ್ಚಿ ಗಜಾಲ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ಕೆಸ್ಲರ್ ಸಿಂಡ್ರೊಮ್ (Kessler Syndrome) ಮ್ಹಣ್ ಆಪಂವ್ಚಿ, ಎಕಾ ಪಾಟ್ ಏಕ್ ಉಪಗ್ರಹಾಂ ಆಪ್ಟೊಂಚಿ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ತ್ಯಾ ಅವ್ಘಡಾನ್ ಉಬ್‌ಲ್ಲೊ ಪಿಟೊ ಹೆರ್ ಉಪಗ್ರಹಾಂಕ್ ಜಕಮ್ ಕರ್ಚಿ ಸಂಗತ್. ಅಶೆಂ ಕಿತೆಂಯ್ ಘಡ್ಲೆಂ ತರ್, ಸಂಸಾರಾಚೆರ್ ಖಂಯ್ ಆನಿ ಕಿತ್ಲ್ಯಾ ವಸ್ತುಂಚೊ ಶಿಂವೊರ್ ಪಡಾತ್ ತೆಂ ಕೊಣೆಂಯ್ ಚಿಂತುಂಕ್ ಅಸಾಧ್ಯ್.

ಆರ್ವಿಲ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿ, ಇಲೊನ್‌ ಮಸ್ಕಾನ್‌ ರಚ್‌ಲ್ಲೆಂ, ಸ್ಟಾರ್-ಲಿಂಕ್ (Starlink) ನಾಂವಾಚ್ಯೆಂ, ಉಪಗ್ರಹಾಂಚೆಂ ಸಮೂಹ್, ಅಂತ್ರಳಾರ್ ಆಸಾ ಕೆಲಾಂ. ಹ್ಯಾ ಸಮೂಹಾಂತ್ ಸಬಾರ್ ಉಪಗ್ರಹಾಂ ಆಸಾತ್ ಆನಿ ಸಂಸಾರಾಚಾ ಖಂಚಾ ಮುಲ್ಯಾಕೀ ಅಂತರ್ಜಾಳ್ ಲಭ್ಯ್ ಕರ್ಚೊ ಇರಾದೊ ಹಾಚೊ. ಪುಣ್ ಅಂತ್ರಳಾರ್ ವಯ್ರ್ ಸಾಂಗ್‌ಲ್ಲೆಬರಿ ಅವ್ಘಡ್ ಪುಣಿ ಘಡ್ಲ್ಯಾರ್, ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಕ್ ಎಕಾಮೆಕಾ ಸಂಬಂದ್ ತುಟ್ತಲೊ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಆರ್ಥಿಕ್ ವೆವ್ಹಾರ್ ಸಗ್ಳೊ ಬಂದ್ ಪಡ್ತಲೊ ಆನಿ ಖಂಯ್ ಕಿತೆಂ ಘಡ್ತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಕೊಣಾಕ್‌ಚ್ ಕಳ್ಚೆಂನಾ.

ಆಧುನಿಕ್ ವಿಜ್ಞಾನ್ ಆನಿ ತಾಂತ್ರಿಕತೆನ್, ಆನ್ವಾರಾಂಚಿ ಫುಡ್ ಕರ್ಚಾ ವಾಟೆನ್ ಸಬಾರ್ ನವ್ಯೊ ಸಂಗ್ತಿ ಆಮ್ಕಾಂ ಫಾವೊ ಕೆಲ್ಯಾತ್. ಅನ್ವಾರಾಂ ವಿಶಿಂ ಮುಂಗಡ್  ಚತ್ರಾಯ್ ದಿಂವ್ಚಿಂ ಯಂತ್ರಾಂ, ಆನ್ವಾರಾಂತ್ ಸಾಂಪ್ಡಾಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ತ್ವರಿತಾಯೆನ್ ಬಚಾವ್ ಕರ್ಚೆ ಉಪಾವ್, ಆಜ್-ಕಾಲ್ ಭಾರಿಚ್ ಉಪ್ಕಾರಾಕ್ ಪಡ್ಲ್ಯಾತ್.

ಭೂಕಂಪ್ ಸಂವೇದಕಾಂ (Seismic sensors) ಧರ್ನಿಂತ್ ಆಸಾ ಜಾಂವ್ಚಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ್ ಕಂಪನಾಂಕ್ ಪಾರ್ಕುಂಕ್ ಸಕ್ತಾತ್. ಸುನಾಮಿ ಫೊಂಡ್ಕುಲಾಂ (tsunami buoys) ದ್ವಾರಿಂ, ದರ್ಯಾ ಲಾರಾಂನಿ ಜಾಂವ್ಚಿ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಪಾರ್ಕುಂಕ್ ಜಾತಾ. ಹವಾಮಾನಾಚೆಂ ರಾಡಾರ್ ಆನಿ ಉಪಗ್ರಹಾಂ ವಾಪರ್ನ್, ವಾದಾಳಾಂ ಆನಿ ಸುಳಿವಾರ‍್ಯಾಚಿ ಸಾಧ್ಯತಾ ಕಳಿತ್ ಜಾತಾ. ಆಜ್-ಕಾಲ್ ಸಕ್ಡಾಂಕೀ ಕಳಿತ್ ಆಸ್ಚೆಂ ’ಆರ್ಟಿಫಿಶಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜನ್ಸ್’ (Artificial intelligence) ಕಸಲೀಯ್ ಅನ್ವಾರಾಚಿ ಸಂಗತ್ ಮುಂಗಡ್ ಪಾರ್ಕುಂಕ್ ಬರೆಂಚ್ ಕುಮಕ್ ಕರ್ತಾ.

ಆನ್ವಾರಾಂ ವೆಳಿಂ, ಲೊಕಾ ಮಧೆಂ ಸತ್ ಗಜಾಲ್ ಆನಿ ಗರ್ಜೆಚಿಂ ಸಲ್ಲಾ-ಸೂಚನಾ ಅಶಾರ್-ಪಾಶಾರ್ ಜಾಂವ್ಚೆಂ ಭೋವ್‌ಚ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ. ಆಜ್-ಕಾಲ್ಚಿಂ ಮೊಬೈಲ್ ಫೊನಾಂ, ಭೂಗೋಳಿಕ್ ಮಾಹೆತ್ (Geographic Information System) ದಿಂವ್ಚಿಂ ಸಾಧನಾಂ, ಆನಿ ಟೆಲೆವಿಜನಾಂ ಚಡಿತ್ ಘಳಾಯೆವಿಣೆ ಖಬರ್ ಪ್ರಚಾರುಂಕ್ ಕುಮ್ಕೆಚಿಂ ಜಾತಾತ್.

ಘರಾಂ ಬಾಂದ್ಚಾಂತ್ ಆಸಾ ಜಾಲ್ಲಿ, 3 ಡಿ ಘರಾಂಚಿ (3D-printed houses) ಆನಿ ಪೂರ್ವ್-ನಿರ್ಮಿತ್ ಘರಾಂ (prefabricated) ಉಬಿ ಕರ್ಚಿ ರೀತ್, ಆನ್ವಾರಾ ಪಾಟಾಪಾಟ್, ತ್ವರಿತಾಯೆನ್ ಘರಾಂ ಆಸಾ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ತಾ ತೆಂ ಲೊಕಾಕ್ ಭಾರಿಚ್ ಉಪ್ಕಾರಾಚೆಂ ಜಾಂವ್ಕ್ ಪಾವ್ಲಾಂ.

ವಯ್ರ್ ಉಲ್ಲೇಖ್ ಕೆಲ್ಲಿಂ, ಅಂತ್ರಳಾ ವಯ್ಲಿಂ ಅವ್ಘಡಾಂ ನಿವಾರ್ಚಾ ವಾಟೆನ್, ಜಾಯಿತ್ತಿಂ ಸೊಧ್ನಾಂ ಚಲೊನ್ ಆಸಾತ್. ’ದ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಜನ್ಸಿ’ (The European Space Agency – ESA) ನಾಂವಾಚೊ ಸಂಸ್ಥೊ ಆನಿ ’ಕ್ಲಿಯರ್ ಸ್ಪೇಸ್’ (Clear Space) ನಾಂವಾಚಾ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂ ಸಂಗಿಂ, ಅಮೆರಿಕಾಚೊ ನಾಸಾ (NASA) ಸಂಸ್ಥೊಯೀ ಮೆಳೊನ್, ಅಂತ್ರಳಾ ವಯ್ಲೊ ಕೋಯ್ರ್ ನಿತಳ್ ಕರ್ಚಿಂ ವಿಧಾನಾಂ ಸೊಧುನ್ ಆಸಾತ್.

ಎದೊಳ್, ಉಪಗ್ರಹಾಂ ಉಬಂವ್ಚಾ ಕಂಪೆನಿಂಚ್ಯೆರ್ ನಾತ್‌ಲ್ಲೆ ತಸಲಿಂ ಕ್ರಮಾಂ ವಿವಿಧ್ ಸರ್ಕಾರಾಂನಿ ಕಾರ್ಯಗತ್ ಕರುಂಕ್ ಸುರು ಕೆಲ್ಯಾಂತ್. ರೊಕೆಟಾಂ ಬಾಂದ್ಚ್ಯಾ ಸಾ-ಸಾಂಗಾತಾಚ್, ತ್ಯಾ ರೊಕೆಟಾಂಚೊ ಕೋಯ್ರ್ ಫಾವೊತ್ಯಾ ರಿತಿರ್ ಆರಾಂವ್ಚಿ ಮಾಂಡಾವಳ್ ಸರ್ಕಾರಾಕ್ ದಾಕಂವ್ಕ್ ಆಸಾ. ಹಿ ವೆವಸ್ಥಾ ಕೆಲ್ಯಾ ತರೀ, ಅಸಲ್ಯಾ ಭಾರಿಚ್ ಖರ್ಚಾಚಾ ಎವ್ಜನಾಂನಿ, ಸರ್ಕಾರಾಚೊ ಹಾತ್‍ಚ್ ಪ್ರಮುಖ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್, ಕಸಲೆಯ್ ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಡ್ಲೆ ತರ್, ತೆ ಫಳಾಧಿಕ್ ಜಾಂವ್ಚೆಂ ದುಭಾವಾಚೆಂಚ್.

ದೊಳ್ಯಾಂಕ್ ದಿಸ್ಚಿಂ ಅನ್ವಾರಾಂ ಆಡಾಂವ್ಕ್ ವ ತಡ್ವುನ್ ಧರುಂಕ್ ವಿವಿಧ್ ಉಪಾಯ್ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ಲ್ಯಾತ್ ತರೀ, ದೊಳ್ಯಾಂಕ್ ದಿಸಾನಾಸ್ತಾಂ, ಉಜ್ಯಾಬರಿ ವಿಸ್ತಾರ್ಚಾ, ವೊಸ್ಯಾಚಾ ಪಿಡೆಂಕ್ ಆಟಾಪ್ಚೆಂ ಏಕ್ ಭಾರಿಚ್ ತಕ್ಲೆ ಫಡಾಪಡಿಚೆಂ ಸಮಸ್ಯೆಂ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್.

ಬೊಳ್ಣಿಗೆಚಿ ಪಿಡಾ ತೀನ್-ಚಾರ್ ಹಜಾರ್ ವರ್ಸಾಂ ಆದಿಂಚ್ ಆಸ್‍ಲ್ಲಿ ಕಂಯ್. ಎಜಿಪ್ತಾಚಾ ಹಜಾರೊಂ ವರ್ಸಾಂ ಆದಿಂ ಮಾಖುನ್ ದವರ್ಲೆಲ್ಯಾ ಕುಡಿನಿ ಸಯ್ತ್ ಹ್ಯಾ ಪಿಡೆಚಿ ರುಜ್ವಾತ್ ಮೆಳ್ಳ್ಯಾ ಮ್ಹಣ್ತಾತ್. ಹ್ಯಾ ಪಿಡೆನ್ ಸಬಾರ್ ಜನಾಂಗಾಂಕ್ ಇಜಾ ದಿಲ್ಯಾ ಆನಿ ಥೊಡೆಕಡೆನ್, ಸಾರ್ಕಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ್ ಸವ್ಲತಾ ನಾಸ್ತಾನಾ, ಲಾಖೊಂ ಮೂಳ್ ನಿವಾಸಿಂಚೆಂ ನಾಸ್ ಜಾಲಾಂ. ವಿಜ್ಞಾನಿಂಚಾ ಸತತ್ ಪ್ರೇತನಾನ್, 1980 ಇಸ್ವೆಯಿತ್ಲ್ಯಾಕ್ ಹ್ಯಾ ಪಿಡೆಕ್ ಸಂಪೂರ್ಣ್ ರಾವಯ್ಲ್ಯಾ ಮ್ಹಣ್ತಾ, ಜಾಗತಿಕ್ ಭಲಾಯ್ಕೆ ಸಂಸ್ಥೊ (WHO).

ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಫ್ಲೂ, ಆದ್ಲ್ಯಾ ಶೆಕ್ಡ್ಯಾಂತ್ಲಿ ಆನ್ಯೇಕ್ ಮಾರೆಕಾರ್ ಪಿಡಾ. ಆಜ್-ಕಾಲ್ ತಸಲ್ಯಾ ಪಿಡೆಕೀ ವಿಜ್ಞಾನಾನ್ ಜಾಪ್ ದಿಲ್ಯಾ. ಆದ್ಲ್ಯಾ ಶೆಕ್ಡ್ಯಾಂತ್ ಉಗ್ತಡಾಕ್ ಆಯಿಲ್ಲಿ ಆನ್ಯೇಕ್ ಪಿಡಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಎಚ್.ಐ.ವಿ. ಆನಿ ಏಯ್ಡ್ಸ್. ಹ್ಯಾ ಪಿಡೆ ದ್ವಾರಿಂ ಲಾಖೊಂ ಲೋಕ್ ಮೆಲೊ ತರೀ, ವಿಜ್ಞಾನಿಂನಿ ಹ್ಯಾ ಪಿಡೆಕೀ ಒಕತ್ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ಲಾಂ ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಪಿಡೆನ್, ಲೊಕಾಕ್ ನಿತಳಾಯ್ ಸಾಂಬಾಳ್ಚ್ಯಾ ವಿಶ್ಯಾಂತ್ ಲಿಸಾಂವ್ ದಿಲಾಂ. ಆಯ್ಲೆವಾರ್‌ಚ್ಚ್ ಆಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಕೋವಿಡ್ ಪಿಡೆನ್ ಕೆಲ್ಲಿ ದೆಸ್ವಾಟ್ ಕಾಂಯ್ ಸಾಂಗೊನ್ ಪುರೊ ಪಡ್ಚಿ ನ್ಹಯ್. ಸಗ್ಳೊ ಸಂಸಾರ್‌ಚ್ ಹ್ಯಾ ಪಿಡೆ ವರ್ವಿಂ ಸ್ಥಬ್ದ್ ಜಾಲೊ ಮ್ಹಣ್ಯೆತ್. ಎದೊಳ್ ಖಂಚಾಯ್ ಪಿಡೆಕ್ ಒಕತ್ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡುಂಕ್ ಧಾ-ಪಂದ್ರಾ ವರ್ಸಾಂ ಲಾಗ್ತಾಲಿಂ ತರ್, ಕೋವಿಡಾ ಸಂದರ್ಬಾರ್, ವಿಜ್ಞಾನಿಂನಿ ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ಹಪ್ತ್ಯಾಂನಿ ಒಕತ್ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್‌ಲ್ಲೆಂ ಏಕ್ ಅದ್ಭುತ್‌ಚ್ ಸಯ್!

ವಯ್ರ್ ಉಲ್ಲೇಖ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್ ಹೆರ್ ಸಬಾರ್ ಸಂಗ್ತಿಂ ಸಂಗಿಂ, ಆಜ್-ಕಾಲ್, ಅನ್ವಾರಾಂ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಸನಿನ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಚಡ್ ತೇಂಪ್ ಲಾಗಾನಾ ತರೀ, ರಾಜಕೀಯ್ ಫುಡಾರಿನಿ, ಫಾವೊತಿ ದುಡ್ವಾ ಕುಮಕ್, ಅನ್ವಾರಾಕ್ ಬಲಿ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಕುಮಕ್ ಕರ್ಚೆಂ ಉದಾರ್ ಮನ್ ಆನಿ ತ್ವರಿತ್ ನಿರ್ಧಾರ್ ಘೆಂವ್ಚೊ ಮನೋಭಾವ್ ದಾಕಯ್ಲೊನಾ ತರ್, ಕಿತ್ಲಿಂ ತಾಂತ್ರಿಕ್ ಪರ‍್ಯಾರ್ ದಿಂವ್ಚಿಂ ವಿಧಾನಾಂ ಆಸ್ಲ್ಯಾರೀ, ಕೊಣಾಯ್ಕಿ ತಿಂ ಉಪ್ಕಾರಾಕ್ ಪಡ್ಚಿಂನಾಂತ್.

ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ ಘಡಿತಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಲಿಸಾಂವ್ ಶಿಕೊನ್, ಲೊಕಾಕ್ ಗರ್ಜೆಚಿಂ ಆಸ್ಚಾ ಮೂಳ್-ಸೌಕರ‍್ಯಾಂನಿ ದುಡು ಖರ್ಚುಂಚ್ಯಾ ಸಂಗಿಂ, ರಾಜಕೀಯ್ ಫುಡಾರ‍್ಯಾನಿ ಕಿತೆಂಚ್ ಲಿಪಯ್ನಾಸ್ತಾಂ ಉಗ್ತೆಂಪಣ್ ದಾಕವ್ನ್, ವಿವಿಧ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂ ಮಧೆಂ ಎಕ್ವಟಾಚೊ ಬಾಂದ್ ಘಡ್ಚೆಂ ಅವಶ್ಯ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಅನ್ವಾರಾಂ ಆಡಾಂವ್ಚ್ಯೆಂ ಥೊಡೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ಅಸಾಧ್ಯ್ ತರೀ, ಫಾವೊತಿ ಸಮ್ಜಣಿ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್, ಅನ್ವಾರಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ತ್ವರಿತ್ ಸನಿನ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಸುಲಭ್ ಜಾತಾ.

ಮನ್ಶ್ಯಾನ್ ಹಜಾರೊಂ ವರ್ಸಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಕಷ್ಟ್ ಭೊಗ್ಲ್ಯಾತ್ ಆನಿ ಕಸಲ್ಯಾಯೀ ಸಂಧಿಗ್ದ್ ಪರಿಗತಿಂತ್ಲೊ ಮನಿಸ್ ಭಾಯ್ರ್ ಆಯ್ಲಾ.

ಎಕ್ವಟಾಚ್ಯಾ ಬಳಾನ್‌ ತೆಂ ಸಾಧ್ಯ್‌ ಜಾಲಾಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಮನ್ಶ್ಯಾನ್‌ ವಿಸ್ರೊಂಚ್ಯೆಂ ನ್ಹಯ್.

ರಾಷ್ಟ್ರಾಂನಿ‌ ಎಕ್ವಟೊನ್‌, ಎಕಾಮೆಕಾಚಿ ಜಾಣ್ವಾಯ್ ಅದಲ್‌-ಬದಲ್‌ ಕರುನ್, ಕಸಲ್ಯಾಯೀ ಅನ್ವಾರಾಂಕ್ ಫುಡ್ ಕರುಂಕ್ ಗರ್ಜೆಚಿ ಮಾಹೆತ್ ಆಮ್ಚಾ ಮುಕ್ಲ್ಯಾ ಪಿಳ್ಗೆಕ್ ಆಮಿ ದಿಂವ್ಚೆಂ ಭಾರಿಚ್ ಗರ್ಜೆಚೆಂ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಆಮ್ಚೆಂ ಕರ್ತವ್ಯ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ.

■ ಸುನಂದ್